در فرایند اخذ مجوزهای بازرگانی ابتدا میبایست آزاد و یا ممنوع بودن کالا را چک نمود که با استفاده از تعرفه (hs code) کالا در سایت سامانه جامع تجارت ایران میتوان به راحتی استعلام گرفت.
hs code کالا با توجه به سیاستهای سازمان صنعت، معدن و تجارت به چهار اولویت تقسیم شده است
اولویت یک شامل کالاهای اساسی میشود که ارز دولتی به انها تخصیص داده میشود
اولویت دو شامل کالاهایی میشود که ارز دولتی به انها تعلق نمیگیرد. فقط از طریق حواله نیمایی یا ارز حاصل از صادرات ( ارزی که صاحب کارت در قبال صادراتی که انجام میدهد میتواند در ازای مبلغ صادرات کالا وارد کند.) انجام میپذیرد. ورود آنها تنها در صورتی که تولید داخل مشابه نداشته باشد آزاد میباشد
اولویت سه شامل کالاهایی میشود که ورود آنها در صورت نداشتن مشابه داخلی فقط با ارز حاصل از صادرات امکان پذیر میباشد
اولویت چهار شامل کالاهایی میشود که ورود آنها با توجه به سیاست های وزارت صنعت، معدن و تجارت ممنوع میباشد.
پس از چک کردن ممنوعیت کالاها وارد مرحله ی ثبت سفارش کالا میشویم
مراحل اخذ مجوز واردات کالا
۱- ثبت سفارش کالا در مراحل اخذ مجوز واردات کالا
۲- اگر کالایی ممنوعیت واردات نداشت در اولین مرحله پیش فاکتور کالا را در سامانهی جامع تجارت ثبت مینماییم
۳- با توجه به ارزش خرید کالا ، وزن و تعداد کالا در پیش فاکتور، اطلاعات را ثبت و سپس برای کارشناس ارسال میکنیم
۴- با توجه به تعرفه ی کالا، مجوزهای مورد نیاز شامل (مجوز ارتباطات و فناوری اطالعات – مجوز سیستمی وزارت صنعت معدن تجارت – تخصیص ارز ) در سایت فعال میشود که نیازمند آن است تا این مجوزات را اخذ نمایید
۵- پس از بررسی های کارشناس و استعلام مجوزهای اتخاذ شده در صورت نبود مشکل پرونده تایید میشود
صدور شماره مجوز
در طی مراحل اخذ مجوز واردات کالا پس از تایید پرونده در نهایت به پرداخت کارمزد و سپس شماره ی مجوز هشت رقمی صادر میشود
مدیریت عملیات ارزی
در پرونده بانکی برای اظهار کالا نیاز است از قبل مدارک کالا و مشخصات مجوزهای بازرگانی را به بانک مربوطه برای ایجاد منشا ارز ارسال کنیم.
– در این مرحله بانک مربوطه با توجه به نوع عملیات ارزی (در قبال صادرات/ارز نیمایی) اقدام به ثبت گواهی آماری نموده که از بانک مرکزی بررسی و تایید میشود.
– بانک اقدام به ایجاد شماره حواله ارزی/اعتبار اسنادی میکند که ما میتوانیم کالا را اظهار یا اصطلاحا کوتاژ نماییم.- بعد از کوتاژ و تایید شناسه ارزش در گمرک اقدام به اخذ کد ۱۶ رقمی رهگیری مینماییم. حال مجوز خروج کالا از گمرک صادر میشود.
دریافت مجوزهای بازرگانی برای کالاهای مشروط و مجاز
همانطور کالاهای غیر ممنوع برای واردات، براساس نوع شان به دو گروه مجاز و مشروط تقسیم می شوند.
کالای مجاز: کالاهای عمومی اند که جنبه های تخصصی بهداشتی و ارشادی و غیره نداشته باشد و ورود آنها تنها به موافقت وزارت بازرگانی نیازدارد.هزینه دریافت مجوزهای بازرگانی بر اساس نیم در هزار ارزش پروفورما محاسبه می شود. بطور مثال برای یک پروفورمای ۱۰۰.۰۰۰ دلاری با فرض اینکه قیمت ارز مبادله ای هم ۳۱۵۰۰ ریال باشد، نحوه محاسبه بدین شرح است یک صد هزار دلار ضرب در قیمت دلار(۳۱۵۰۰) ضرب در نیم تقسیم بر یک هزار(۱۰۰۰) معادل است با ۲.۲۵۰.۰۰۰ ریال می گردد
کالای مشروط : کالاهای اختصصاصی اند که قبل از دریافت مجوز وزارت بازرگانی، باید از سازمان های مربوطه وزارت صنعت معدن و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مجوز ورود دریافت نمود. تمای کالاها برای ورود به کشور می بایستی دارای مجوز ثبت سفارش باشند. این مجوز بر اساس اطلاعات مندرج در پروفورما تنظیم شده و برای اخذ مجوز، بر روی سایت بازرگانی (ثبت سفارش) قرار می گیرد
مرحله به مرحله تا ثبت سفارش برای واردات کالا
۱-اخذ پروفرما از فروشنده
۲-چک کردن تعرفه کالا آگاهی از طبقه بندی کالا
۳-ثبت در سامانه ثبت سفارش و یا سامانه جامع گمرکی با استفاده از رمز عبور مربوط به دارنده کارت بازرگانی
۴-اخذ مجوز ورود سازمانی،طبق جدول مقررات صادرات و واردات از سازمانهای مربوط در خصوص کالاهای مشروط
۵-پرداخت فیش بازرگانی به میزان پنج در هزار ارزش کل پروفورمای کالا ، به قیمت نرخ ارز بانکی همان روز
۶- خرید بیمه مناسب از یکی از شرکت های بیمه گر و اخذ بیمه نامه.
۷- ثبت سفارش در بانک واسطه معامله.
۸ – اخذ شماره ثبت سفارش و اطمینان از ارسال آن به بانک (در مورد کالاهای با ارز بانکی) یا گمرک پروفرما (proforma)
واردکنندگان پس از مطالعه مقررات و آيیننامه و بخشنامههای مربوط به ورود کالا و کسب اطلاعات از سازمانهای مربوطه و اطمینان از این که به کالای مورد نظر اجازه ورود خواهند داد، با فروشنده کالا در خارج به وسیله فکس یا تلفن یا نماینده رسمی او در داخل کشور تماس گرفته تا از شرایط فروش کالای مورد سفارش خود از قبیل بهای واحد کالا، تاریخ تحویل ، تاریخ حمل و….. کسب اطلاع نماید
مذاکره با فروشنده کالا
خریدار پس از مکاتبه و مذاکره با فروشنده یا نماینده او در صورت به توافق رسیدن با آنها پروفرما دریافت مینماید. مواردی که در پروفرما ، ذکر میشود:
ساخت کشور: یا کشور سازنده نشان میدهد که کالا ساخت چه کشوری است.
نحوه ی پرداخت: نحوه پرداخت وجه پروفورما که روش پرداخت بهای کالا را توضیح میدهد. نحوه پرداخت امکان دارد نقدی، از طریق اعتبار اسنادی یا براتی باشد
اعتبارپروفرما: مشخص کننده این است که پروفرما تا چه تاریخی اعتبار دارد. اگر بعد از این تاریخ در بانک ثبت سفارش گردد امکان دارد که فروشنده کالا، شرایط اعلام شده قبلی را قبول ننماید.
نوع حمل و نقل: نوع وسیله حمل و نقل در این قسمت ذکر میگردد . در بعضی از پروفرم ها حمل کالا مرحله به مرحله انجام شود.
قیمت کالا: گاهی قیمت کالا به صورت CIF یا مثلا FOB مطرح می گردد.
ثبت سفارش: گزینه های ثبت سفارش کالا بصورت های دیداری ، مدتدار ، یوزانس ، بانکی و با ارز متقاضی و .. بوده که می بایستی بر اساس نیاز یکی از آنها را انتخاب نمود.
انواع اعتبار اسنادی
اعتبار اسنادی دیداری
طبق آن بانک ابلاغ کننده پس از رویت اسناد ارايه شده از سوی ذینفع در صورت رعایت تمامی شرایط و ضوابط اعتبار به وسیله وی وجه آن را بلافاصله میپردازد.
اعتبار اسنادی مدتدار
بلافاصله پس از ارايه اسناد از سوی ذینفع قابل پرداخت نیست وجه آن پس از مدت تعیین شده در اعتبار پرداخت میگردد.
اعتبار اسنادی یوزانس
ثبت سفارش براتی است. یوزانس به بیان دقیق به معنی مهلتی است که طبق عرف، در تجارت میان دو کشور برای پرداخت وجه برای برات ارزی تعیین میگردد. امروزه این کلمه اغلب به معنی مهلت برای هر براتی به کار میرود. در عرف تجارت بینالملل به معنای نوعی معامله نسیه تضمین شده است از این لحاظ یوزانس گونهای اعتبار اسنادی مدتدار Deferred Letter Of Credit به حساب میآید که بر خلاف اعتبار اسنادی دیداری Sight Letter Of Credit وجه اعتبار به محض ارايه اسناد حمل کالا توسط ذینفع به بانک کارگزار به وی پرداخت نمیشود. در اعتبار اسنادی مدتدار سند قابل معاملهای مثل برات صادر نمیگردد. به علاوه این گونه اعتبارها قابل معامله نیست. در صورتی که در معاملات یوزانس برات صادر میشود.
ثبت سفارش واردات در قبال صادرات
واردات در قبال ارايه پروانه صادراتی معتبر صورت پذيرفته در ازای ارزش صادراتی و ممهور مهر گمرک خروجی از کشور میباشد اعتبار مورد قبول گمرک از تاریخ پروانه صادراتی با كوتاژ وارداتی یکسان میباشد.