بانک مرکزی در راستای یکپارچه نمودن بازار ارز و قرار دادن معاملات نظام ارزی کشور زیر نظر دستگاه های نظارتی اقدام به ایجاد دو سامانه ی سنا و نیما کرده است. این دو سامانه کمک به خرید و فروش آنلاین ارز می کنند. سامانه سنا جهت خرید و فروش داخلی ارز ایجاد شده است و در آن تمام معاملات روزانه توسط صرافی ها ثبت می گردد. اما در سال ۹۷ دولت تصمیم به ایجاد یک سامانه به نام سامانه نیما گرفت. این سامانه جهت تسهیل در امور واردکنندگان ایجاد شد تا واردکنندگان بتوانند در یک فضای امن ارز مورد نیاز خرید کالاهایشان را خریداری کنند.
ارز نیمایی چیست
نیمایی در واقع ارزی است که در سامانهای به نام نیما معامله میشود. در سامانه نیما صادرکنندگان و واردکنندگان به صورت آنلاین دست به خرید و فروش ارز میزنند. ارز موردنیاز برای بعضی از کالاهای وارداتی از این طریق تامین میشود. اگر واردکنندهای بخواهد ارز موردنیاز خود را تهیه نماید، باید با صادرکننده دیگری توافق و ارز خود را از سوی او تامین کند. بنابراین فرق این ارز با سایر ارزها این است که به واردکنندگان و صادرکنندگان اختصاص دارد این بازار هیچ ارتباطی با مردم عادی سطح جامعه ندارد و فقط ویژه بازرگانان و تجار است.
سامانه نیما و مزایای استفاده از آن
سامانه نیما نام اختصاری سامانه «نظام یکپارچه معماملات (ارزی) می باشد. این سامانه درسال ۹۷ جهت یکپارچه نمودن نظام معاملات ارزی و تامین ارز مورد نیاز واردکنندگان ایجاد شد. این سامانه متشکل از گروهی از واردکنندگان و صادر کنندگان کالا، صرافی ها و سیاست گذار می باشد.در این سامانه وارد کنندگان کالا برای تامین ارز در سامانه تجارت ثبت درخواست می کنند. با توجه به هماهنگی های ایجاد شده بین وزارت صنعت، معدن و تجارت و بانک مرکزی این درخواست به صورت آنلاین به سامانه نیما انتقال داده می شود و صرافی های موجود در این سامانه می توانند پیشنهادهای خود را برای فروش ارز به وارد کننده بدهند. از مهمترین مزایای این سامانه مشخص بودن هدف از تامین ارز و اطمینان از صحت آن است.
لازم به ذکر است مطابق قانون ،سامانه نیما مختص صرافی های مجاز بانک مرکزی می باشد وبازرگانان نمی توانند در این سامانه ثبت نام کنند،بازرگانان فقط می توانند از طریق سامانه جامع تجارت در بستری به نام نیما، باصرافی های مجاز بانک مرکزی در تعامل باشند.
ارز سنایی چیست؟
ارز سنایی عبارت است از میانگین قیمت خرید و فروش صرافیها. به این ترتیب ارز سنایی به فروش صرافیها ارتباط دارد و از آنجا به مصرفکنندگان تخصیص پیدا میکند.
سنا مخفف عبارت «سامانه نظارت ارزی» است. سنا در واقع سایتی است که هدفش اعلام میانگین قیمت دلار در صرافیها است. این سایت از سوی بانک مرکزی راهاندازی شده است. معمولا قیمت اعلام شده در این سامانه پایینتر از قیمت ارز در بازار آزاد است.
سامانه سنا
سامانه سنا یا سامانه نظارت ارزی از سال ۹۰ زیر نظر بانک مرکزی راه اندازی شد. این سامانه جهت نظارت بر خرید و فروش ارز در صرافی ها ایجاد شده است. تمامی صرافی ها ملزم هستند که تمامی معاملات انجام شده را روزانه در این سامانه ثبت کنند. این سامانه جهت نظارت بر بازار ارز ایجاد شده است و بانک مرکزی در راستای محقق شدن این هدف قوانینی را وضع کرده است. این قوانین تمامی صرافی ها را ملزم می کند که در این سامانه ثبت نام و خرید و فروش هایشان را ثبت کنند. تمامی صرافی های موجود در این سامانه لازم است که در ساعت مشخصی از روز قیمت ارز هایشان را در سامانه سنا ثبت کنند. این سامانه با در دست داشتن نرخ ارز در تمامی صرافی ها میانگین نرخ ارز را محاسبه و منتشر می کند.
تفاوت ارز نیمایی و سنایی چیست
همانطور که گفته شد ارز نیمایی به صادرکنندگان و واردکنندگان جهت انجام تجارت بینالملل ارائه میشود. در واقع این ارز مبنای قیمتگذاری کالاهای وارداتی در بازار است. در حالی که ارز سنایی به عموم مردم ارائه و در راستای مصارف شخصی مانند مسافرت خارجی یا خرید شخصی، خرید و فروش میشود همان طور که گفتیم نرخ ارز سنایی بازگو کننده میانگین قیمتی است که صرافیهای مختلف دلار را خرید و فروش میکنند. این در حالی است که نرخ نیمایی بیشتر به درد سیاستگذاران بازار ارز میخورد. قیمت این دو نرخ هم با هم متفاوت است و نرخ دلار سنا به بازار آزاد نزدیکتر است. شباهت این دو نرخ . هم این است که هر دو سامانه آنلاین از سوی بانک مرکزی راهاندازی شدهاند.
تفاوت های سامانه سنا و نیما
این دو سامانه هر دو به جهت خرید و فروش ارز راه اندازی شده اند و مهمترین تفاوت این دو سامانه در این است که سامانه سنا جهت نظارت بر خرید و فروش ارز برای هدف های مختلف در داخل کشور می باشد. خریداران در این سامانه می توانند تشکیل شده از افراد معمولی یا مسافران باشند. اما سامانه نیما به جهت تامین ارز برای واردکنندگان کالا می باشد و در این سامانه صادرکنندگان بزرگ از جمله دولت نیز به عنوان صادر کننده نفت حضور دارد. سامانه سنا به جهت مشخص شدن قیمت میانگین ارز درون کشور و جلوگیری از سودجویی های افراد معمولی و صرافی ها می باشد در حالی که سامانه نیما در جهت خرید ارز جهت واردات کالا می باشد