طبق ماده ۷۶ قانون امور گمرکی منظور از مسافر شخصی است که با گذرنامه یا اجازه عبور یا برگ تردد از را ه های مجاز به قلمرو گمرکی وارد یا از آن ها خارج می شود. طبق قانون امور گمرکی اشخاص زیر مسافر تلقی می شوند:
الف-شخص غیر مقیم ایران که بطور موقت به قلمرو گمرکی وارد و یا از آن خارج می شود.
ب-شخص مقیم ایران که از قلمرو گمرکی کشور خارج (مسافر خروجی) یا به آن وارد (مسافر ورودی) می شود.
تبصره یک: مسافران خروجی از قلمرو گمرکی به مقصد مناطق آزاد و ویژه اقتصادی مشمول این ماده نیستند و در صورتی که از طریق مناطق مذکور از کشور خارج شوند، موظفند کالای مسافری خود را به گمرک اظهار نمایند.
تبصره دو: شرایط، تشریفات اظهار و ارزیابی و میزان معافیت کالا شخصی همراه مسافر و امور مربوط به مسافر در حدود مقررات این قانون در آیین نامه اجرائی تعیین می گردد.
ماده ۷۷ قانون امور گمرکی
مسافران غیر مقیم ایران می توانند عالوه بر لوازم شخصی که بطور قطعی قابل ترخیص کالا است، اشیائی از قبیل جواهرات شخصی، اشیاء قابل حمل از جمله دوربین عکاسی و فیلمبرداری با مقدار متناسب فیلم و نوار یا ملزمات آن، پرژکتور فیلم یا اسالید، دوربین چشمی، آالت موسیقی، ضبط و پخش به همراه نوار و لوح فشرده، گیرنده رادیویی، تلوزیون، ماشین تحریر، ماشین حساب، رایانه شخصی، کالسکه بچه، صندلی چرخدار(ویلچر)، لوازم و تجهیزات ورزشی، تلفن همراه، جعبه وسایل کمک های اولیه، تجهیزات پزشکی قابل حمل مورد نیاز مسافر و قایق پارویی را که بر اساس آیین نامه اجرائی تعیین می گردد، طبق رویه ورود موقت با ارائه تضمین به قلمرو گمرکی وارد نماید.
ماده ۷۸ قانون امور گمرکی
مسافران غیر مقیم ایران می توانند وسیله نقلیه شخصی خود را با رعایت مقررات مربوطه طبق رویه ورود موقت به قلمرو گمرکی کشور وارد نمایند. ایرانیان مقیم خارج در صورتی می توانند از مقررات این ماده استفاده نمایند که قبل از ورود به ایران حداقل سه ماه در خارج از کشور اقامت داشته باشند.
تبصره ۱ : وسیله نقلیه در مدت اعتبار پروانه ورود موقت می تواند بعد از ثبت تاریخ و کنترل های الزم از راه های مجاز خارج و وارد گردد.
تبصره ۲ : چنانچه ثابت گردد وسایل شخصی یا وسیله نقلیه شخصی مسافران غیر مقیم ایران که ورود موقت شده خسارت کلی دیده است، مرجوع کردن آن به شرط واگذاری به گمرک لزومی ندارد. همچنین ماده ۱۷ قانون مقررات صادرات و واردات راجع به کالای مسافری مانند زعفران الزامات معینی را مطرح می کند که با تصویب قانون امور گمرکی جدید لغو شده است. اما از آنجا که ممکن است تصویب آیین نامه اجرایی این قانون به طول بینجامد و همچنین جهت اطالع متن ماده مذکور در زیر آورده شده است.
ماده ۱۷ آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات
مسافری که وارد کشور می شود، عالوه بر وسایل شخصی می تواند تا سقف مصوب هیئت وزیران با معافیت از حقوق گمرکی و سود بازرگانی کاال وارد نماید، ترخیص کاالهای موضوع این ماده بشرط غیر تجاری بودن آن بالمانع است.
تبصره ۱ : فهرست کاالی همراه مسافر توسط وزارت بازرگانی تهیه و اعالم می گردد.
تبصره ۲ : مقررات این ماده شامل مسافرین ورودی مناطق آزاد نیز می باشد.
تبصره ۳ : مسافری که از کشور خارج می شود (اعم از اتباع خارجی و ایرانی) عالوه بر وسایل شخصی خود، می تواند مصنوعات و محصوالت داخلی را بدون سقف به شرط اینکه جنبه تجاری پیدا نکند و کاالای خارجی را تا سقف ارزشی مزبور در این ماده از کشور خارج نماید. به علاوه ماده ۳۱ و ۳۲ آیین نامه اجرایی قانون واردات و صادرات راجع به ورود و خروج کاالی مسافری آمده است:
ماده ۳۱ آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات
مسافران ایرانی یا غیر ایرانی که از خارج کشور یا از مناطق آزاد تجاری، صنعتی به کشور وارد می شوند، علاوه بر اسباب سفر و اشیای شخصی مستعمل همراه خود که به شرط غیر تجاری بودن از پرداخت حقوق گمرکی و سود بازرگانی معاف است، می توانند در سال یک بار کاال به ارزش حداکثر ۸۰ دالر با معافیت از پرداخت حقوق گمرکی و سود بازرگانی و مازاد بر ارزش مذکور را با پرداخت حقوق گمرکی و دو برابر سود بازرگانی وارد و ترخیص نمایند، مشروط بر اینکه کالاهای مذبور از نوع کالاهای ممنوع شرعی و یا قانونی نبوده و جنبه تجاری نداشته باشند